• #
  • #
  • #
  • #
  • #
  • #
  • #
  • #
  • #
  • #
  • #
  • #
  • #
  • #
  • #
  • #
print

Jeuk

De medische definitie van jeuk is ‘de sensatie in de huid die uitlokt tot krabben’ en is een dominant symptoom van huidziekten. Jeuk kan variëren van lichte jeuk bij milde irritatie van de huid tot een heftige, allesbeheersende toestand die normaal leven zo goed als onmogelijk maakt.

 

Het precieze proces in de huid dat jeuk veroorzaakt is nog niet volledig ontrafeld. Wel weten wij dat er specifieke ‘jeukzenuwen’ in de huid worden geprikkeld. De uiteinden van deze zenuwen zijn gelegen op de grens van de opperhuid en de lederhuid. De zenuwen kunnen worden geactiveerd door bepaalde eiwitten zoals histamine, neuropeptiden en prostaglandines. Deze stoffen komen o.a. vrij bij ontstekingen van de huid. Het is dus niet verwonderlijk dat de meeste ontstekingen van de huid in meer of mindere mate gepaard gaan met jeuk. Jeuk en pijn delen bepaalde pathways, waardoor jeuk als een milde vorm van pijn wordt beschouwd. Toch is er experimentele evidentie die de gedachte ondersteunt dat pijn en jeuk twee verschillende sensaties zijn.

 

De belangrijkste oorzaak van chronische jeuk is psychisch. Stress kan een jeukende uitslag veroorzaken (neurodermatitis) die zich zowel lokaal als algemeen kan manifesteren. Vooral het voorhoofd, bovenaan de rug en de bovenkant van de voorarm zijn de typische plaatsen voor jeuk. De jeuk is over het algemeen ook ernstiger tijdens de zomer.
Eens de stimuli van de jeuk worden weggenomen stopt de jeuksensatie en dus ook het krabben. De huid kan door het hevige krabben echter al aangetast zijn, wat een stimuli op zich is en aanleiding geeft tot nog meer jeuk.


Andere oorzaken van pruritus zijn o.a. xerosis (droge huid wegens atrofie van vet- en zweetklieren), perifere neuropathie, divalente ionen (verhoogde concentratie bij uremische patiënten), parathormoon en secundaire hyperparathyroïdie, histamine A, vitamine A en retinolbindend proteïne, dialysegebonden pruritus en allergische reacties.

 

Histologisch kan de huid typische micro-angiopathiën vertonen terwijl de huid er klinisch toch normaal blijft uitzien. Anderzijds is het ook mogelijk dat er demonstratieve lestels ontstaan door het krabben. Hierin worden verschillende gradaties onderscheiden.

 

Bronnen:
• S.n., Jeuk, informatiefolder van de dermatoloog. Geraadpleegd op 10 augustus 2010, http://www.huidinfo.nl/jeuk.html
• S.n., Jeuk, niet geïnfecteerd. Geraadpleegd op 8 augustus 2010, http://home.scarlet.be/jantje/Ziektes/Jeuk%20-%20niet%20geinfecteerd.html
• S.n., Inleidende begrippen omtrent jeuk. Geraadpleegd op 8 augustus 2010, http://vgk.ugent.be/cursus/dermato3p/JEUK.ppt#257,2,Inleidende begrippen
• Rottiers L., Pruritus, - jaargang 2, nummer 2, Orpadt forum.
• S.n., Diagnostiek en behandeling van jeuk. Geraadpleegd op 10 augustus 2010, http://www.huidziekten.nl/richtlijnen/jeuk.htm
• Lovell P. e.a., (2007), Management and treatment of puritus. Geraadpleegd op 8 augustus 2010, http://www.skintherapyletter.com/2007/12.1/1.html
• Taylor J. S. e.a., Pruritus. Geraadpleegd op 08 augustus 2010, http://www.clevelandclinicmeded.com/medicalpubs/diseasemanagement/dermatology/pruritus-itch/
• Bolognia J.L. e.a., Dermatology, volume 1, uitgeverijMosby
• Katsambras A.D. e.a., European Handbook of Dermatological Treatments, 2nd edition, uitgeverij Springer